Cezaevleri alarm veriyor

Çözüm süreci, iç güvenlik yasası ve Türkiye’de baskıcı politikaların giderek arttığı yönündeki tartışmalar devam ederken devletin hapishane politikalarında bir değişimin yaşanmadığı ve hasta tutsaklar başta olmak üzere birçok alanda tutuklu ve hükümlülerin cezaevi şartlarının giderek kötüye gittiği ve cezaevlerinin deyim yerindeyse  ‘tıklım tıklım’ olduğu rakamlarla ortaya çıktı.

Türkiye genelinde cezaevleri sayısı 355, bu cezaevlerinin toplam kapasitesi ise 163 bin 129 kişi, Türkiye Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü 2015 Ocak ayı verilerine göre toplam tutuklu ve hükümlü sayısı 159 bin 396’yı buluyor. Bu verilere göre Türkiye’deki cezaevlerinde sadece 3 bin 700 kişilik kapasite kaldı. Adalet bakanlığının verilerine göre 2002 yılından itibaren 80 yeni hapishane yapılmasına rağmen hapishanelerdeki bu doluluk oranı göz önüne alındığında durumun vahameti kendini gösteriyor. 

Kadınlardan çocuklara, yaşlısından gencine herkesin mağdur edildiği cezaevlerinde doluluk oranı bu durumdayken tutuklu ve hükümlülerin hapishanedeki yaşam şartları tekrar gündeme geliyor. Yine Adalet bakanlığı verilerine göre 2000 yılından bu yana cezaevlerinde hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 847 olduğu göz önüne alındığında hapishanedeki yaşam şartlarının ne düzeyde olduğu ve tutukluların hangi uygulamalara maruz kaldığı soru işaretleri uyandırıyor. İstatistik sonuçlarına bakıldığında ise en çok ölümün eceliyle ölümler olduğu görülüyor. Bu sonuçlar akla hasta tutsaklar ve verilen cezaların uzunluğunu getiriyor.

Yüz çocuğa bir psikolog

Hapishanelerde bulunan tutuklu ve hükümlü çocuk sayısı ise 2 bin 157’yi buluyor. Rakamlar bu durumdayken Türkiye’de ikisi eğitim evi, üç’ü kapalı cezaevi olmak üzere sadece beş çocuk cezaevi bulunuyor.  Çocukların hapishanelerdeki sayısı giderek artarken şartları ise giderek kötüleşiyor. İstatistiklere göre her 100 çocuğa bir psikolog düşüyor.  Bunun yanı sıra çocuklar özellikle Kürdistan’da ağır ceza mahkemelerinde yargılanıyor ve bir çoğu F tipi cezaevlerinde tutuluyor. Türkiye genelinde yeterince eğitim evi (ıslahevi) bulunmadığı için çocuklar yetişkin cezaevlerinde kalıyor ve yetişkinlere uygulanan uygulamalara maruz kalıyor. Yetişkin cezaevlerindeki ziyaret günleri ile çocuk cezaevlerindeki ziyaret günleri arasında ise bir fark bulunmuyor.

Hapishanelerde çocuklu kadın sayısı artıyor

Kadın tutuklu ve hükümlüler için de durum pek fark arz etmiyor. Türkiye’de biri açık olmak üzere altı kadın cezaevi bulunmasına karşın cezaevlerindeki toplam kadın sayısı 5 bin 750’yi buluyor ve kadınların birçoğu erkek cezaevlerinde kalmak zorunda bırakılıp ve özel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlüklerle karşılaşıyor. Cezaevinde tutulan kadınlardan kaç kişinin erkek cezaevlerinde kaldığı konusunda ise herhangi bir bilgi bulunamıyor. Pembe oda uygulaması ile birlikte cezaevlerinde doğum yapan kadın sayısının da giderek artmasına bağlı olarak hapishanelerde yaşamak zorunda bırakılan çocukların sayısı da giderek artıyor. Annesi ile birlikte cezaevlerinde yaşamak zorunda kalan çocukların yasal olarak kreş veya okula gönderilmesi gerekirken bir çoğu bu imkanlardan mahrum kalıyor. Bunun yanı sıra bir çok hapishanede koğuşlarda birden fazla çocuklu kadın kalmasına izin verilmiyor. Yasal herhangi bir dayanağı olmayan bu uygulama genellikle koğuşlarda gürültü olması ve başkalarının rahatsız olması gerekçesi ile yapılıyor. Kimi zaman ise hapishanede yaşıtları olmadığı için hapishane personeli kendi çocuklarını eşlik etmeleri için hapishaneye getirebiliyor.

Birçok kişi haklarını bilmiyor

Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) yönetim kurulu üyesi Mustafa Eren hapishanelerdeki mağduriyetleri araştırmak ve çözüm önerileri sunmak için yaptığı çalışmalarda hapishaneleri ziyaret ettiğini ve şartlar ve uygulamalar hakkında bilgi alıp atölyeler düzenlediğini söylüyor. Ancak bu araştırmalar sırasında mağdur olan tutuklularla görüşemedikleri bunun devlet tarafından güvenlik ihlali sayıldığını söyleyen Eren, “Mağdur olan tutuklularla görüşemediğimiz için bazen sıkıntılar yaşayabiliyoruz” diyor

Eren, cezaevlerindeki insanların çoğunun haklarını bilmediklerini ve bu yüzden birçok konuda mağduriyet yaşadığını belirterek, ‘’Biz bu konuda birçok çalışma yapıyoruz. Hapishanelerdeki kişiler bize mektup göndererek şikayetlerini iletiyorlar ve bununla ilgili adımlar atıyoruz. Siyasi tutuklular hakları konusunda bilinçli oldukları için bize gelen şikayetler daha çok adli tutuklu ve hükümlüler. Eğer herhangi bir konuda mağduriyet yaşadıklarını düşünüyorlarsa bize yazıp bu konuda yardım isteyebilirler’’ diyor.

Author: zcnshn

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir